Doorgaan naar hoofdcontent

De hartsoetra

Een Japanse stad tussen Osaka en Kobe in. Iets uit het centrum tegen de heuvels een buitenwijk met brede straten en veel groen. Een eengezinswoning met leistenen dakpannen en een lage teakhouten poort met afdak. Langs de muren Geisha-rode Azalea's, pralend tussen steen en groen. Ik kom voor het eerst bij zijn ouderlijk huis. 

Schoenen uit voor je de verhoging opstapt en dan op slofjes naar de huiskamer. De glazen schuifpui naar de binnentuin wordt opengezet en ik kijk rond in een tatami-kamer, waar ik ogen te kort kom. Vellen papier met gepenseelde tekens liggen op het lage tafeltje. Daaromheen onnoemelijk veel schilderijtjes en reproducties achter elkaar op de grondNyorai en Bosatsu in vitrinekastjes aan de wand. De uit hout gesneden figuurtjes met kransen als kant en aura's van vuur, zijn gedaanten van Boeddha en zijn verlichte helpers.  

Ik loop naar het huisaltaar met de foto's van moeder en oma. Voor beide overledenen staat een kommetje rijst en een verpakt koekje klaar, naast een kandelaartje met kleine kaars. Yutaka steekt ze aan en ik kniel neer voor deze butsudan. Ik wil de boeddhistische tekst inzetten, die ik thuis elke dag voor mijn moeders foto opzeg. Dat is de hartsoetra die ik op het eiland Shikoku heb geleerd. Ik ken het inmiddels uit mijn hoofd. Mijn oog valt op een gebonden boekje naast de klankschaal. Als ik het open sla, zie ik dat het een stempelboek is. Een kleinere versie van de mijne, die ik overhield aan mijn pelgrimstocht langs 88 tempels in 2013. De eerste zes bladzijden hebben stempels en een kalligrafie en de overige bladzijden zijn (nog) leeg. De vader van Yutaka blijkt niet zomaar een boeddhist te zijn, maar net als ik, een aanhanger van het Shingon boeddhisme.  

De oud onderwijzer heeft vele hobby's en interesses en de meest bijzondere is het overschrijven van de hartsoetra. Deze oefening van toewijding heet shakyou. De tekst die ik elke dag reciteer ligt hier in honderdvoud naast de vitrine op een stapel. Ik kan nauwelijks geloven dat iemand van over de tachtig zo'n vaste hand heeft. De kanji zijn als boekgedrukt. De meeste zwart op wit, een enkele in goud op blauw. 




De eeuwenoude teksten van boeddhistische soetra's kwamen uit India. De Chinese monnik Xuanzang heeft er halverwege de zevende eeuw veel uit het Sanskriet naar het Chinees vertaald. Weer honderdvijftig jaar later kwam de Japanner Kūkai met de teksten in aanraking. De Chinese tekens zijn dezelfde, maar ze worden door Japanners anders uitgesproken.  

Kūkai is de stichter van het Shingon boeddhisme. Hij is degene in wiens voetstappen de pelgrims lopen die de 88-tempeltocht van Shikoku doen. Ik ben tijdens deze tocht langzaam vertrouwd geraakt met de Japanse klanken van de hartsoetra, na ze bij alle 88 tempels meerdere malen te hebben gehoord. 

Omdat de pelgrimstocht mij veranderd heeft en omdat ik daar nog elke dag dankbaar voor ben, vergeet ik nooit mijn 'gebed', bij het kaarsje van mijn moeder. De handgeschreven exemplaren van Yutaka's vader staan daar nu naast. 

Reacties

Een reactie posten

Je reactie wordt naar mijn emailadres verzonden en komt daarom niet meteen in beeld,

Yvonne

Populaire posts van deze blog

Japans boeddhisme

Afgelopen zomer snuffelde ik rond op de website van een reisboekenwinkel en ik vond een grote verscheidenheid aan boeken over Japan. Tussen vele bekende titels dook een nog te verschijnen exemplaar op: Japans boeddhisme door Henny van der Veere. De schrijver van het boek is Japanoloog en opgeleid als priester in de Shingon-school. Een reservering was snel gedaan en enige maanden later verscheen het boek met een andere cover dan aangekondigd. Was eerst nog gekozen voor het grote Japanse Boeddha standbeeld uit Kamakura met roze kersenbloesem op de voorgrond, nu sierde Shūgyō Daishi de voorkant, met een donkerrode band met de titel over het groen van een pijnboom. Die minder frivole foto geeft de toon aan die ik in dit boek vond. Het is geen luchtig boek, maar een boek ter verdieping voor de lezer die meer wil weten over Japan. Voor mij bood het boek een welkome kennisuitbreiding; het gaf antwoorden op vragen die ik al jaren had. Drie jaar geleden liep ik, net zoals Henny van der Ve...

Doe wat je wilt en alles komt goed

Elke dag hoor ik ‘ik ga douchen’ en ‘ik ga boven’.  Waarom is dat laatste niet goed? Het is immers: ‘I go upstairs’?  Het zijn kleine dingen die me opvallen, omdat mijn gastzoon Nederlands leert. Zal ik er iets van zeggen of niet? Het is al heel fijn dat Haruto aangeeft dát hij naar boven gaat, want dat heb ik hem moeten leren. Dat het netjes is als je af en toe iets zegt. Zeker als je naar boven of naar buiten gaat. Ik vraag me af waarom Haruto zich zo muisstil door ons huis begeeft. Is de manier waarop je ruimte inneemt cultuurbepaald? Ik denk van wel. Ik ben goed in observeren. In mijn tijd op de pedagogische academie was dat een ‘vak’. We kregen leerling-observatie-opdrachten mee op stage. Heerlijk vond ik het om bepaald gedrag te turven vanuit een stoel achterin de klas. Je kunt daar zoveel informatie uit halen. Het is een tweede natuur geworden. In elke cultuur kennen we gewenst en ongewenst gedrag. Iedere opvoeder weet dat je gewenst gedrag kunt stimuleren en dat je...

Qingdao

Deze maand waren mijn zoon en ik twee weken in China. Ik was daar om research te doen voor mijn nieuwe boek, een biografie over de moeder van mijn Japanse vriend. Zij leeft niet meer, maar heeft prachtige memo's achtergelaten... Zij was net als ik ooit onderwijzeres en wilde graag een boek schrijven over haar leven. Dat ik dat nu kan gaan doen beschouw ik als een groot voorrecht. Haar leven is namelijk onvoorstelbaar bijzonder geweest. Zij is geboren in het gezin van een rijke Japanse zakenman, maar als baby weggegeven aan een geisha. De welvarende zakenman deed goede zaken in een Chinese havenstad ver weg van zijn geboorteland Japan. Die stad is Qingdao en kent een woelige geschiedenis. In het begin van de twintigste eeuw was het in handen van onze oosterburen, die er het wereldberoemde Tsingtao bier brouwden. Na de Eerste Wereldoorlog werd de provincie Shandong bij het verdrag van Versailles aan Japan overgedragen. Vanaf 1918 woonden er 20.000 Japanners in Tsingtao en va...